Kamu kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında istihdam edilen yüz binlerce sözleşmeli personel için mesleki güvencenin, tayin özgürlüğünün ve geleceğe dönük kariyer planlamasının temeli "Kadrolu Statüye (4/A)" geçiştir. Sözleşmeli personel istihdamının getirdiği yıllık vize yenileme stresi, aile birliği (eş durumu) mazeret tayinlerindeki bürokratik engeller ve SGK prim kesintisi kaynaklı net maaş kayıpları, kadro talebini kamu işgücünün en öncelikli gündemi haline getirmiştir. 7433 sayılı Kanun reformları ve 2026 yılı güncel Cumhurbaşkanlığı personel Kararnameleri çerçevesinde, kamu personel rejimine yerleşen "3+1 Sözleşmeli İstihdam Modeli", 4/B'li personelin kadroya geçiş şartlarını belirli bir takvim ve disipline bağlamıştır. Bu düzenlemeyle birlikte, bakanlıklarda, üniversitelerde ve yerel yönetimlerde görev yapan 4/B'lilerin 4/A kadrolu memuriyet statüsüne geçerken uymaları gereken süreler, intibak hakları, devreden senelik izinleri ve emeklilik sandığı (4/C) dönüşümleri netleşmiştir. Bu makalede, 4/B statüsünde görev yapan personelin kadroya geçiş süreçlerini, 3+1 sisteminin işleyişini, kadro sonrası elde edilecek mali hakları ve tayin kısıtlamalarının nasıl kalktığını tüm hatlarıyla inceleyeceğiz.
3+1 sözleşmeli istihdam modeli ve kadroya geçiş süreleri
4/B sözleşmeli personelin kadroya geçişindeki ana yasal mekanizma "3+1 Modelidir". Sağlık Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı gibi devasa kurumlarla başlayan bu uygulama, 7433 sayılı yasal düzenlemenin genişlemesiyle birlikte diğer kamu idarelerine de genel prensip olarak yaygınlaştırılmıştır.
3+1 sisteminin mantığı ve zaman çizelgesi şu şekildedir:
3 Yıl Sözleşmeli Görev Süresi: Personel, KPSS veya kurumsal sınavla atandığı 4/B pozisyonunda aralıksız olarak 3 (üç) tam yıl boyunca sözleşmeli olarak fiilen görev yapmak zorundadır. Bu 3 yıllık süreçte personelin disiplin cezası almaması ve sözleşme şartlarını koruması esastır.
4/A Kadrosuna Atanma: 3 hizmet yılını dolduran 4/B'li personel, kurumuna dilekçe vererek bulunduğu unvandaki 657 4/A "Memur" kadrosuna (Örn: Sözleşmeli Hemşirelikten Kadrolu Hemşireliğe, Sözleşmeli Büro Personelinden Kadrolu VHKİ'ye) memur olarak atanır.
1 Yıl Çakılı Kadro Şartı: Kadroya geçen personel, memur olduğu tarihten itibaren aynı kurum ve ilde 1 (bir) yıl daha görev yapmakla mükelleftir. Bu 1 yıllık sürenin de tamamlanmasıyla birlikte (toplam 4 yılın sonunda) personel tam anlamıyla nakil ve tayin serbestisine kavuşur.
Kadroya geçen personelin kazanacağı mali ve sosyal haklar
4/B statüsünden 4/A kadrolu memuriyet statüsüne geçiş, bordrodan sosyal güvenceye kadar çok geniş bir alanda iyileşme sağlar:
SGK Prim Farkının Kapanması: 4/B'li iken %14 işçi payı ve %1 işsizlik sigortası primi kesilen personelin bordrosu 4/C (Emekli Sandığı) kesenek sistemine geçer. İşsizlik sigortası kesintisi son bulur. Kadroya geçiş sonrası unvanınıza uygun net maaş matrahını ve vergi dilimi etkilerini hesaplamak için memur maaşı hesaplama robotu kullanarak yeni bordro tablonuzu oluşturabilirsiniz.
Görevde Yükselme Hakkı: 4/B'li personel kurumların açtığı Şeflik, Müdürlük veya Görevde Yükselme Sınavlarına (GYS) başvuramazken; 4/A kadrosuna geçtiği andan itibaren (hizmet yılı şartını sağlayarak) idari yükselme sınavlarına başvuru hakkı kazanır.
Harcırah ve Yolluk Güvencesi: Kadrolu memur olan personel, naklen tayinlerinde ve geçici görevlendirmelerinde 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamındaki sürekli ve geçici görev yolluklarını eksiksiz tahsil eder.
Kadroya geçişte derece, kademe ve hizmet intibakı
Sözleşmeli (4/B) pozisyonda geçirilen süreler kadroya geçildiğinde yok sayılmaz. Kanun gereği, 4/B statüsünde geçen tüm hizmet süreleri, personelin eğitim durumuna uygun başlangıç derece ve kademesine eklenerek "Hizmet İntibakı" yapılır.
Aşağıdaki tabloda eğitim durumlarına göre kadroya geçişteki temel başlangıç ve intibak kriterlerini inceleyebilirsiniz:
Öğrenim Seviyesi
657 Memuriyet Başlangıç Derece/Kademe
4/B Hizmet Süresi İntibak Etkisi
Lise / Ortaöğretim
13. Derece 1. Kademe
Her 1 yıl için 1 kademe, her 3 yıl için 1 derece ilerler
Önlisans (2 Yıllık)
10. Derece 2. Kademe
Her 1 yıl için 1 kademe, her 3 yıl için 1 derece ilerler
Lisans (4 Yıllık)
9. Derece 1. Kademe
Her 1 yıl için 1 kademe, her 3 yıl için 1 derece ilerler
Yüksek Lisans (Tezli)
Lisans başlangıcına +1 Kademe ilave edilir
Hizmet yılı üzerine lisansüstü kıdem eklenir
Bu intibak sayesinde, 3 yıl 4/B'li çalışıp kadroya geçen bir lisans mezunu memur, kadroya doğrudan 8. derecenin 1. kademesinden başlayarak ek gösterge basamaklarını daha hızlı tırmanır.
Eş durumu tayini ve nakil kısıtlamalarının kalkması
4/B sözleşmeli personelin en büyük sorunu olan aile birliği mazereti tayinlerindeki kısıtlamalar, kadroya geçişle birlikte tamamen çözüme kavuşur.
4/B Statüsünde: Eş durumu tayini isteyebilmek için vizeli boş kadro bulunması, eşin kamuda kadrolu olması gibi katı ve zor bürokratik şartlar aranmaktaydı.
Kadroya Geçiş Sonrasında (3+1 Tamamlanınca): Personel, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine tabi olur. Eşi ister kamu personeli ister özel sektörde sigortalı (belirli prim gününü doldurmuş) olsun, norm kadro imkanları çerçevesinde aile birliği mazeret tayini talep etme hakkına kavuşur.
Yıllık izinlerin devri ve kıdem tazminatı / iş sonu tazminatı durumu
Kadroya geçiş aşamasında personelin aklına takılan en önemli sorulardan biri birikmiş müktesep hakların ne olacağıdır.
Yıllık İzinler: 4/B statüsünde kullanılmayan ve devreden yıllık izin hakları, 4/A kadrosuna geçildiğinde yanmaz. Personel 657 sayılı kanunun yıllık izin cetveline aktarılarak izinlerini kullanmaya devam eder. İzin haklarınızı ve kurum değişikliği evresindeki izin devirlerinizi şeffafça takip etmek için izin hesaplama aracı vasıtasıyla senelik haklarınızı kontrol edebilirsiniz.
İş Sonu Tazminatı: 4/B'li personel kadroya geçerken sözleşmesi feshedilmediği, aksine "statü değiştirdiği" için içerideki iş sonu tazminatı (kıdem muadili) o an nakit olarak ödenmez. Bu süreler sıfırlanmaz; ileride emekli olunduğunda 4/C Emekli Sandığı ikramiyesine dahil edilmek üzere devredilir. İstifa edip farklı bir sektörde işe başlayacak sözleşmeli çalışanların kıdem haklarını incelemesi adına kıdem tazminatı hesaplama aracı referans veriler sunmaktadır.
Sık sorulan sorular (SSS)
Soru 1: 3 yıllık sözleşmeli süreyi doldurmadan kadroya geçiş yapılabilir mi? Cevap: Olağanüstü bir özel yasa (genel kadro affı KHK'sı) çıkarılmadığı sürece, 3+1 sistemine tabi personel 3 tam hizmet yılını doldurmadan bireysel başvuru ile 4/A kadrosuna geçemez.
Soru 2: 4/B'den kadroya geçen memur aday memur sayılır mı? Cevap: 3 yıl boyunca 4/B statüsünde başarıyla görev yapan personel, kadroya geçtiğinde yeniden "Aday Memur" olarak değerlendirilmez; doğrudan asli memuriyete atanır ve adaylık eğitimi süreçlerinden muaf tutulur.
Soru 3: Kadroya geçiş sürecinde askerlikte geçen süre 3 yıla dahil edilir mi? Cevap: Muvazzaf askerlikte geçen süreler "fiili sözleşmeli çalışma" süresinden sayılmaz. Askerlik dönüşü personel kaldığı günden itibaren süresini 3 yıla tamamlar.
Soru 4: Kadroya geçiş dilekçesi ne zaman verilmelidir? Cevap: Personel 4/B sözleşmesindeki 3. tam hizmet yılını doldurduğu ertesi gün bağlı bulunduğu kurumun İnsan Kaynakları / Personel Şubesine kadroya geçiş dilekçesini ibraz edebilir.
Soru 5: Belediye şirketlerinde (BİT) çalışan 4/B'liler bu kadrodan yararlanabilir mi? Cevap: Belediye İktisadi Teşebbüslerinde (şirketlerde) çalışanlar 4/B'li değil, İş Kanununa tabi işçidir. 3+1 kadro düzenlemesi sadece 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine tabi sözleşmeli kamu personelini kapsar.
Soru 6: Kadroya geçen personelin emeklilik yaşı değişir mi? Cevap: Emeklilik yaşı personelin ilk sigortalı olduğu tarihe (SGK girişine) bağlıdır. Kadroya geçmek emeklilik yaşını değiştirmez, ancak emekli olunduğunda alacağı ikramiyenin hesaplanma biçimini (Emekli Sandığı usulü) olumlu yönde değiştirir.
: 4/B sözleşmeli personel statüsünden 4/A kadrolu memuriyete geçiş, kamu çalışanının mesleki güvencesini pekiştiren ve tayin özgürlüğünü geri kazandıran tarihi bir kariyer eşiğidir. 3+1 sisteminin yasal sürelerini doğru takip etmek, intibak haklarını eksiksiz belgelemek ve kadro sonrası özlük haklarını bilinçli yönetmek, kamudaki geleceğinizi güvenle inşa etmenizin en temel gerekliliğidir.
3+1 sözleşmeli istihdam modeli ve kadroya geçiş süreleri
4/B sözleşmeli personelin kadroya geçişindeki ana yasal mekanizma "3+1 Modelidir". Sağlık Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı gibi devasa kurumlarla başlayan bu uygulama, 7433 sayılı yasal düzenlemenin genişlemesiyle birlikte diğer kamu idarelerine de genel prensip olarak yaygınlaştırılmıştır.
3+1 sisteminin mantığı ve zaman çizelgesi şu şekildedir:
3 Yıl Sözleşmeli Görev Süresi: Personel, KPSS veya kurumsal sınavla atandığı 4/B pozisyonunda aralıksız olarak 3 (üç) tam yıl boyunca sözleşmeli olarak fiilen görev yapmak zorundadır. Bu 3 yıllık süreçte personelin disiplin cezası almaması ve sözleşme şartlarını koruması esastır.
4/A Kadrosuna Atanma: 3 hizmet yılını dolduran 4/B'li personel, kurumuna dilekçe vererek bulunduğu unvandaki 657 4/A "Memur" kadrosuna (Örn: Sözleşmeli Hemşirelikten Kadrolu Hemşireliğe, Sözleşmeli Büro Personelinden Kadrolu VHKİ'ye) memur olarak atanır.
1 Yıl Çakılı Kadro Şartı: Kadroya geçen personel, memur olduğu tarihten itibaren aynı kurum ve ilde 1 (bir) yıl daha görev yapmakla mükelleftir. Bu 1 yıllık sürenin de tamamlanmasıyla birlikte (toplam 4 yılın sonunda) personel tam anlamıyla nakil ve tayin serbestisine kavuşur.
Kadroya geçen personelin kazanacağı mali ve sosyal haklar
4/B statüsünden 4/A kadrolu memuriyet statüsüne geçiş, bordrodan sosyal güvenceye kadar çok geniş bir alanda iyileşme sağlar:
SGK Prim Farkının Kapanması: 4/B'li iken %14 işçi payı ve %1 işsizlik sigortası primi kesilen personelin bordrosu 4/C (Emekli Sandığı) kesenek sistemine geçer. İşsizlik sigortası kesintisi son bulur. Kadroya geçiş sonrası unvanınıza uygun net maaş matrahını ve vergi dilimi etkilerini hesaplamak için memur maaşı hesaplama robotu kullanarak yeni bordro tablonuzu oluşturabilirsiniz.
Görevde Yükselme Hakkı: 4/B'li personel kurumların açtığı Şeflik, Müdürlük veya Görevde Yükselme Sınavlarına (GYS) başvuramazken; 4/A kadrosuna geçtiği andan itibaren (hizmet yılı şartını sağlayarak) idari yükselme sınavlarına başvuru hakkı kazanır.
Harcırah ve Yolluk Güvencesi: Kadrolu memur olan personel, naklen tayinlerinde ve geçici görevlendirmelerinde 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamındaki sürekli ve geçici görev yolluklarını eksiksiz tahsil eder.
Kadroya geçişte derece, kademe ve hizmet intibakı
Sözleşmeli (4/B) pozisyonda geçirilen süreler kadroya geçildiğinde yok sayılmaz. Kanun gereği, 4/B statüsünde geçen tüm hizmet süreleri, personelin eğitim durumuna uygun başlangıç derece ve kademesine eklenerek "Hizmet İntibakı" yapılır.
Aşağıdaki tabloda eğitim durumlarına göre kadroya geçişteki temel başlangıç ve intibak kriterlerini inceleyebilirsiniz:
Öğrenim Seviyesi
657 Memuriyet Başlangıç Derece/Kademe
4/B Hizmet Süresi İntibak Etkisi
Lise / Ortaöğretim
13. Derece 1. Kademe
Her 1 yıl için 1 kademe, her 3 yıl için 1 derece ilerler
Önlisans (2 Yıllık)
10. Derece 2. Kademe
Her 1 yıl için 1 kademe, her 3 yıl için 1 derece ilerler
Lisans (4 Yıllık)
9. Derece 1. Kademe
Her 1 yıl için 1 kademe, her 3 yıl için 1 derece ilerler
Yüksek Lisans (Tezli)
Lisans başlangıcına +1 Kademe ilave edilir
Hizmet yılı üzerine lisansüstü kıdem eklenir
Bu intibak sayesinde, 3 yıl 4/B'li çalışıp kadroya geçen bir lisans mezunu memur, kadroya doğrudan 8. derecenin 1. kademesinden başlayarak ek gösterge basamaklarını daha hızlı tırmanır.
Eş durumu tayini ve nakil kısıtlamalarının kalkması
4/B sözleşmeli personelin en büyük sorunu olan aile birliği mazereti tayinlerindeki kısıtlamalar, kadroya geçişle birlikte tamamen çözüme kavuşur.
4/B Statüsünde: Eş durumu tayini isteyebilmek için vizeli boş kadro bulunması, eşin kamuda kadrolu olması gibi katı ve zor bürokratik şartlar aranmaktaydı.
Kadroya Geçiş Sonrasında (3+1 Tamamlanınca): Personel, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine tabi olur. Eşi ister kamu personeli ister özel sektörde sigortalı (belirli prim gününü doldurmuş) olsun, norm kadro imkanları çerçevesinde aile birliği mazeret tayini talep etme hakkına kavuşur.
Yıllık izinlerin devri ve kıdem tazminatı / iş sonu tazminatı durumu
Kadroya geçiş aşamasında personelin aklına takılan en önemli sorulardan biri birikmiş müktesep hakların ne olacağıdır.
Yıllık İzinler: 4/B statüsünde kullanılmayan ve devreden yıllık izin hakları, 4/A kadrosuna geçildiğinde yanmaz. Personel 657 sayılı kanunun yıllık izin cetveline aktarılarak izinlerini kullanmaya devam eder. İzin haklarınızı ve kurum değişikliği evresindeki izin devirlerinizi şeffafça takip etmek için izin hesaplama aracı vasıtasıyla senelik haklarınızı kontrol edebilirsiniz.
İş Sonu Tazminatı: 4/B'li personel kadroya geçerken sözleşmesi feshedilmediği, aksine "statü değiştirdiği" için içerideki iş sonu tazminatı (kıdem muadili) o an nakit olarak ödenmez. Bu süreler sıfırlanmaz; ileride emekli olunduğunda 4/C Emekli Sandığı ikramiyesine dahil edilmek üzere devredilir. İstifa edip farklı bir sektörde işe başlayacak sözleşmeli çalışanların kıdem haklarını incelemesi adına kıdem tazminatı hesaplama aracı referans veriler sunmaktadır.
Sık sorulan sorular (SSS)
Soru 1: 3 yıllık sözleşmeli süreyi doldurmadan kadroya geçiş yapılabilir mi? Cevap: Olağanüstü bir özel yasa (genel kadro affı KHK'sı) çıkarılmadığı sürece, 3+1 sistemine tabi personel 3 tam hizmet yılını doldurmadan bireysel başvuru ile 4/A kadrosuna geçemez.
Soru 2: 4/B'den kadroya geçen memur aday memur sayılır mı? Cevap: 3 yıl boyunca 4/B statüsünde başarıyla görev yapan personel, kadroya geçtiğinde yeniden "Aday Memur" olarak değerlendirilmez; doğrudan asli memuriyete atanır ve adaylık eğitimi süreçlerinden muaf tutulur.
Soru 3: Kadroya geçiş sürecinde askerlikte geçen süre 3 yıla dahil edilir mi? Cevap: Muvazzaf askerlikte geçen süreler "fiili sözleşmeli çalışma" süresinden sayılmaz. Askerlik dönüşü personel kaldığı günden itibaren süresini 3 yıla tamamlar.
Soru 4: Kadroya geçiş dilekçesi ne zaman verilmelidir? Cevap: Personel 4/B sözleşmesindeki 3. tam hizmet yılını doldurduğu ertesi gün bağlı bulunduğu kurumun İnsan Kaynakları / Personel Şubesine kadroya geçiş dilekçesini ibraz edebilir.
Soru 5: Belediye şirketlerinde (BİT) çalışan 4/B'liler bu kadrodan yararlanabilir mi? Cevap: Belediye İktisadi Teşebbüslerinde (şirketlerde) çalışanlar 4/B'li değil, İş Kanununa tabi işçidir. 3+1 kadro düzenlemesi sadece 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine tabi sözleşmeli kamu personelini kapsar.
Soru 6: Kadroya geçen personelin emeklilik yaşı değişir mi? Cevap: Emeklilik yaşı personelin ilk sigortalı olduğu tarihe (SGK girişine) bağlıdır. Kadroya geçmek emeklilik yaşını değiştirmez, ancak emekli olunduğunda alacağı ikramiyenin hesaplanma biçimini (Emekli Sandığı usulü) olumlu yönde değiştirir.
: 4/B sözleşmeli personel statüsünden 4/A kadrolu memuriyete geçiş, kamu çalışanının mesleki güvencesini pekiştiren ve tayin özgürlüğünü geri kazandıran tarihi bir kariyer eşiğidir. 3+1 sisteminin yasal sürelerini doğru takip etmek, intibak haklarını eksiksiz belgelemek ve kadro sonrası özlük haklarını bilinçli yönetmek, kamudaki geleceğinizi güvenle inşa etmenizin en temel gerekliliğidir.